دسترسی سریع

 گرایش الکترونیک 

الکترونیک یکی از گرایش ­های اصلی مهندسی برق است که هدف اصلی آن ساختن قطعات و افزاره­ های نیمه­ هادی و سپس استفاده از آن­ها برای طراحی و پیاده­ سازی سیستم ­های پردازشی و کنترلی می ­باشد. نقش تراشه­ ها و سیستم­ های الکترونیکی در ساده­ ترین دستگاه ­ها (نظیر اسباب­ بازی­ ها و لوازم خانگی) تا پیچیده­ ترین و عظیم ­ترین سامانه ­ها (نظیر فضاپیماها، سیستم­ های ناوبری و تاسیسات مخابراتی) بسیار حیاتی می­ باشد. با توجه به وسعت علم الکترونیک، زیرگرایش­ های متعددی برای آن تعریف می­ شود که از جمله مهمترین آن­ها می توان به موارد ذیل اشاره کرد:   گیرنده مخابراتی، طراحی سیستم ­های الکترونیکی دیجیتال (طراحی تراشه­ های میکروالکترونیکی برای پردازش سیگنال­ های صوتی، ویدئویی و ساخت سخت ­افزارهای مناسب 
ساخت افزاره ­های میکرو-نانو الکترونیک (ساختن قطعاتی از قبیل ترانزیستورها و مدارهای مجتمع (تراشه­ ها) و سنسورهای الکترونیکی)، طراحی سیستم ­های الکترونیکی آنالوگ (طراحی مدارهای مجتمع تقویت کننده سیگنال آنالوگ جهت استفاده در سیستم ­های فرستنده –جهت اجرای دستورات کاربر مانند پردازنده­ های کامپیوتری).   
دانشگاه کردستان گرایش الکترونیک در سطح کارشناسی و دو رشته افزاره های میکرو-نانوالکترونیک و طراحی مدارهای مجتمع در سطح کارشناسی ارشد به فعالیت در  این زمینه می­ پردازد. هدف‌ از ارائه‌ این‌ مجموعه‌ تربیت‌ کارشناسانی‌ در زمینه‌ شناخت‌ نحوه‌ عملکرد، چگونگی‌ نگهداری‌ بهره‌برداری، تجزیه‌ و تحلیل‌ و طراحی سیستم های‌ الکترونیکی‌ در واحدهای‌ مختلف ‌صنعتی‌ و خدماتی‌ کشور است‌. برای‌ این‌ منظور، در این‌ مجموعه‌ دانشجویان‌ در آزمایشگاه­ های آموزشی مرتبط، با اصول طراحی بردهای الکترونیکی و نیز استفاده از بردهای صنعتی موجود جهت پیاده ­سازی سیستم­ های الکترونیکی پرکاربرد در صنعت کشورمان آشنا می­ شوند.
 
 
 دروس‌ کارشناسی‌ گرایش‌ الکترونیک‌ علاوه‌ بر آشنا کردن‌ دانشجویان‌ با اصول‌ شاخه‌ الکترونیک‌، به‌ گونه‌ای‌ برنامه‌ریزی‌ شده‌اند تا دانشجویان‌ را برای‌ ادامه‌ تحصیل‌ در مقاطع‌ بالاتر نیز به‌ نحو مطلوب‌ آماده‌ نمایند. فهرست‌ دروس‌ تخصصی‌ گرایش ‌الکترونیک‌ در جدول‌ 5-7 آمده‌ است‌. همانگونه‌ که‌ در این‌ جدول‌ ذکر شده‌، برنامه‌ تخصصی‌ اجباری‌ این‌ گرایش‌ مشتمل‌ بر 26 واحد درسی‌ است‌. البته‌ دانشجویانی‌ که‌ علاقمند به‌ آشنایی‌ بیشتر با مطالب‌ این‌ گرایش‌ می‌باشند، می‌توانند علاوه‌ بر این‌ دروس‌، در دروس‌ مقطع‌ کارشناسی‌ ارشد گرایش‌ الکترونیک‌ نیز به‌ صورت‌ اختیاری‌ ثبت‌نام‌ نمایند.
 
 

 گرایش قدرت

نیاز بشر به انرژی با افزایش جمعیت جهانی و تغییر نگرش و رویکردها در سبک زندگی انسانها روز به روز روبه افزایش است به گونه­ ای که حتی مصرف بیشتر انرژی میتواند بعنوان شاخصی برای رفاه اجتماعی بالاتر جوامع مطرح شود. در این میان انرژی الکتریکی بعنوان تمیزترین و با کیفیت­ ترین حامل انرژی مورد توجه ویژه ای واقع شده است. در واقع حرکت به سوی برقی سازی زیرساخت ها در صنایع مختلف را می­ توان به عنوان نقطه عطف در ارتقای بازدهی و پیشرفت اقتصاد هر کشوری در نظر گرفت. از سویی دیگر، مشترکین انتهایی برق هم ترجیح میدهند تا جای ممکن از تجهیزات مبتنی بر نوآوری های الکتریکی با فناوری روز استفاده کنند که آسایش بخشی بالاتری را برای آن­ها به ارمغان می­ آورد. از جمله این نوآوری ها میتوان به فناوری خودروهای الکتریکی و انواع سیستم های هوشمند خانگی و صنعتی اشاره نمود. از سوی دیگر، برآورد این نیاز روز افزون به تبدیل بهینه منابع انرژی اولیه وابسته است که استفاده بی­ رویه از این منابع هم با رویکردهای علمی و زیست­ محیطی سازگاری ندارد. لذا محدودیت منابع اولیه از یک سو و نیاز به برقی­ سازی در همه ابعاد از سویی دیگر، ضرورت ایجاد یک سیستم انرژی الکتریکی مدیریت شده را بیش از پیش نمایان می کند.  

سیستم های انرژی الکتریکی در هر کشور در واقع بزرگترین سیستم حالت ساخته دست بشر هستند که در عین مسایل فنی پیچیده با اقتصاد آن جامعه هم ارتباط تنگاتنگی دارند. درواقع در این سیستم های با هزاران واحد تولید انرژی از انواع مختلف و میلیون ها مصرف کننده کوچک و بزرگ با رفتارهای متفاوت و نایقین مواجه هستیم که ممکن است کیلومترها با مراکز عمده تولید انرژی فاصله داشته باشند. بنابراین مدیریت، کنترل و طراحی بهینه چنین سیستمی نیازمند تربیت نیروهایی کارآمد است. گرایش قدرت از رشته مهندسی برق، برای این منظور تدوین و جهت دهی شده است.

به طور کلی مدل­ سازی ریاضی، تحلیل رفتار مداری، برنامه ریزی سیستمی و طراحی و حفاظت یکپارچه و هماهنگ المان­ها و تجهیزات یک سیستم انرژی الکتریکی از ابتدای تولید انرژی تا انتقال و توزیع کم تلفات و تا انتهای مصرف بهینه آن از وظایف یک مهندس قدرت بشمار می ­رود. در سال های اخیر، پیدایش مفهوم شبکه های هوشمند، اهمیت مدیریت و کنترل سیستم های انرژی الکتریکی را دو چندان نموده است گویی که روحی تازه در کالبد این سیستم ها دمیده شده باشد و با ایجاد زمینه ­های مختلف پژوهشی و کاربردی و حتی اشتغال ­زایی برای مهندسین قدرت، توجه به این گرایش حتی پررنگ­ تر شده است.

 

به طور تخصصی، حوزه­ های اساسی و افق­ های فنی در حوزه مهندسی انرژی الکتریکی (قدرت) شامل موارد زیر می­ شود، اما محدود به آن­ها نیست و بطور کلی هر آنچه را مرتبط با تولید، انتقال، توزیع و مصرف انرژی الکتریکی باشد دربرمی­ گیرد.

·        برنامه­ ریزی، بهره ­برداری و مدیریت انرژی

·        دینامیک و پایداری سیستم های انرژی الکتریکی  

·        بررسی رفتار اقتصادی بازیگران سیستم قدرت در بازارهای انرژی الکتریکی

·        حفاظت بهینه و تطبیقی سیستم های انتقال و توزیع انرژی الکتریکی

·        پایش و اتوماسیون زیرساخت­ های الکتریکی در بستر هوشمندسازی شبکه

·        پویاسازی مشترکین انتهایی به منظور مشارکت در مصرف بهینه انرژی

·        مدل سازی، طراحی و کنترل بهینه المان های اساسی سیستم، شامل ژنراتورها، موتورها، ترانسفورماتورها، کلیدهای قدرت و ...

·        ایجاد بستر امن، پایدار و مطمئن برای افزایش نفوذ منابع تولید انرژی نوین و تجهیزات هوشمند

·        کیفیت توان تحویلی مشترکین با حضور بارها و منابع نوین با واسط الکترونیک ـ قدرت

دانشجویان کارشناسی گرایش سیستم­ های انرژی الکتریکی با توجه به برنامه مصوب وزارت عتف، پس از گذراندن دروس پایه و اصلی، 24 واحد تخصصی مرتبط با حوزه های اساسی برای آشنایی با پایه ­های این گرایش خواهند گذراند. از جمله این دروس می توان به موارد زیر اشاره کرد:

·        ماشین ­های الکتریکی (آشنایی با عملکرد ژنراتورهای سنکرون و ترانسفورماتورهای سه فاز و موتورهای القایی)

·        تحلیل سیستم­ های انرژی الکتریکی (مدل­ سازی همه المان های سیستم های انتقال و توزیع انرژی الکتریکی به ویژه خطوط انتقال، بررسی نحوه پخش توان برای تامین توان، بررسی رفتار سیستم در مواجه با شرایط غیرعادی مانند اتصال کوتاه، تغییرات فرکانس بهره­ برداری سیستم از رنج امن، بررسی پایداری استاتیک و دینامیکی سیستم)

·        رله و حفاظت (آشنایی با مفهوم سیستم های حفاظتی شامل ساختار رله های الکترومکانیکی، رله گذاری در سیستم و هماهنگی بهینه آنها، بررسی و تحلیل رفتار رله ها در مواجه با شرایط غیرعادی سیستم)

·        تأسیسات الکتریکی (آشنایی با سیستم های روشنایی و تأمین انرژی داخلی ساختمان ها، محاسبه و طراحی بهینه و ...)

·        تولید انرژی الکتریکی (آشنایی با اجزا و المان های انواع نیروگاه های تولید توان، شامل نیروگاه های بخاری، گازی، سیکل ترکیبی، هسته­ای و انرژی های تجدیدپذیر و ...)

·        طراحی پست های فشارقوی (آشنایی با اصول و محاسبات مربوط به طراحی انواع پست های فشار قوی، انواع ساختارها، تجهیزات عایقی و حفاظتی و ...)

·        الکترونیک صنعتی (آشنایی با انواع سوییچ ­های کنترلی الکترونیک ـ قدرت شامل دیودها، تریستورها، IGBTs، بررسی رفتار انواع مبدل های الکتریکی شامل اینورترهای ac-dc و بالعکس، مبدلهای dc-dc، بررسی روش ­های مدیریت هارمونیک ها در مبدل ها و ...)

در کشور ما که سرزمینی سرشار از منابع انرژی است بهترین راه مصرف و یا مبادله انرژی تبدیل آن به انرژی الکتریکی می‎باشد، این تخصص جایگاه و نقش ویژ‎ه‎ای را در توسعه و پیشرفت کشور عزیزمان ایران ایفا می‎نماید و با توجه به رشد سریع این صنعت در کشور (که نرخ رشد آن بالاتر از 10% در سال می‎باشد) زمینه‎های اشتغال فراوانی برای فارغ‎التحصیلان این گرایش در بخش دولتی ، تعاونی و خصوصی به وجود آمده است.
 
 
  گرایش مخابرات

با توجه‌ به‌ نقش‌ روزافزون‌ ارتباطات‌ و انتقال‌ اطلاعات‌ در زندگی‌ بشری‌ و نیز تنوع‌ صنایع‌ مخابراتی‌ در داخل‌ کشور، تربیت‌ کارشناسانی‌ متخصص‌ در زمینه‌های‌ شناخت‌ نحوه‌ عملکرد و چگونگی‌ نگهداری‌ و بهره‌برداری‌، تجزیه‌ و تحلیل‌ و طراحی ‌سیستم‌های‌ مخابراتی‌ از اهمیت‌ بسزایی‌ برخوردار است‌. در مجموعه‌ کارشناسی‌ مخابرات‌ تحت‌ عناوینی‌ همچون‌ سیستم‌های ‌مخابراتی‌، پردازش سیگنال، آنتن‌، میدانها و امواج‌، انتشار امواج‌، خطوط انتقال‌، مایکروویو، سوئیچینگ‌ الکترونیک‌، سیستم‌های‌ تلویزیون‌، مخابرات‌ نوری‌، شبکه‌های‌ مخابرات‌ کامپیوتری‌، رادار و مخابرات‌ ماهواره‌ای‌، دانشجویان‌ مسائل‌ و فنون‌ انتقال‌ اطلاعات‌ در سیستم‌های‌ رادیویی‌، کابلها و فضا را مورد مطالعه‌ قرار داده‌ و علاوه‌ بر آن‌ درباره‌ قطعات‌، مدارها و سیستمهای‌ مختلفی‌ که‌ در مخابرات‌ به‌ کار برده‌ می‌شود آموزش‌ می‌بینند. این رشته با توجه به ارتباط نزدیک خود با الکترونیک در تحول ادوات و قطعات الکترونیکی نقش بسزایی داشته‌است. به‌طوری که مدارات در مقیاس مخابراتی را می‌توان حاصل کوشش در طراحی مدارات پیشرفته الکترونیک جستجو کرد. در حال حاضر در گروه مخابرات در زمینه‌های زیر فعالیت‌های آموزشی تحقیقاتی صورت می‌گیرد:

•         شبکه های مخابرات نوری و سیستم‌های دسترسی چندگانه

•         سیستم‌های مخابرات بی‌سیم و سیار

•         مدارها و سیستم‌های مخابراتی مایکروویو و امواج میلیمتری

•         پردازش سیگنال های دیجیتال (صوت و تصویر)

•         رمز نگاری و امنیت شبکه‌های مخابراتی

•         شبکه مخابرات داده‌ها و مخابرات پهن ‌باند

•         سیستم‌های رادار و مراقبت الکترونیک

•         انتشار امواج رادیویی و الکترومغناطیس محاسباتی

 

دانشجویان رشته مهندسی برق در دوره کارشناسی پس از گذراندن دروس پایه (ریاضی، فیزیک، آمار و…) و گذراندن دروس اصلی (اصول سیستم های مخابراتی، الکترومغناطیس و …) می‌بایست دروس اختصاصی مخابرات شامل فیلتر و سنتز، میدان و موج، آنتن، مایکروویو، مخابرات دیجیتال، سیستم‌های انتقال و … را بگذرانند تا با مدرک مهندسی برق گرایش مخابرات فارغ‌التحصیل شوند. این رشته در دوره کارشناسی ارشد، به چهار گرایش میدان، سیستم، شبکه و رمز تقسیم می‌شود. گرایش سیستم به بررسی مواردی همچون شبکه های مخابراتی، پردازش سیگنال (صوت و تصویر)، طراحی تکنیک های مدولاسیون و کدینگ و همچنین آشکارسازها می‌پردازد. در گرایش میدان نیز مباحثی همچون انتقال امواج در محیط‌های مختلف، طراحی آنتن‌ها و مدارات مایکروویو و رادارها و همچنین مواردی در ارتباط با محافظت و یا خطرات‌ الکترومغناطیسی مطرح می شوند. 
 
 
گرایش کنترل

مهندسی کنترل  رشته ­ای است با کاربرد گسترده‌ای در مهندسی برق، مهندسی مکانیک، مهندسی هوافضا، مهندسی شیمی و حتی اقتصاد و زیست‌شناسی. مهم­ترین اهداف‌ گرایش‌ کنترل‌، آشنایی‌ با شیوه تحلیل‌ و مدل­ سازی‌ سیستم­ های‌ دینامیکی و معرفی‌ روش ­های‌ طراحی‌ و استفاده‌ از سیستم ­های‌ کنترل‌ خودکار برای‌ دستیابی به رفتار مطلوب این‌ گونه‌ سیستم ­ها می‌باشد. بنابراین کاربرد سیستم­ های‌ مختلف‌ کنترل ‌در کارخانه‌ها و مراکز صنعتی‌ و واحدهای‌ خدماتی‌، نیروگاه ها، سیستم های‌ هوا‌ – فضایی‌، مهندسی‌ پزشکی‌ و حتی‌ اقتصاد و مدیریت‌ صنعتی‌، بخشی‌ از کاربردهای‌ متنوع‌ مجموعه‌ کنترل‌ در صنایع‌ مختلف‌ است‌.

دروس‌ کارشناسی‌ گرایش‌ کنترل‌ علاوه‌ بر آشنا کردن‌ دانشجویان‌ با اصول‌ کنترل‌، به‌ گونه‌ای‌ برنامه‌ریزی‌ شده‌اند تا دانشجویان‌ را برای‌ ادامه‌ تحصیل‌ در مقاطع‌ بالاتر نیز به‌ نحو مطلوب‌ آماده‌ نمایند. برنامه‌ تخصصی‌ اجباری‌ این‌ گرایش‌ مشتمل‌ بر 24 واحد درسی‌ است‌. البته‌ دانشجویانی‌ که‌ علاقمند به‌ آشنایی‌ بیشتر با مطالب‌ این‌ گرایش‌ می‌باشند، می‌توانند علاوه‌ بر این‌ دروس‌، در دروس‌ مقطع‌ کارشناسی‌ ارشد گرایش‌ کنترل‌ به‌ صورت‌ اختیاری‌ نیز ثبت‌نام‌ نمایند.